Como di o meu profesor de narrativa, Carlos Segovia, a unha obra de ficción non se lle pode esixir realismo, pero si verosimilitude. Ninguén rexeita o papel que poden ter as artes máxicas ou a tecnoloxía máis extrema no desenvolvemento dunha historia ―como proban as enormes cifras de vendas que conseguen a ciencia ficción e a fantasía no mundo literario moderno―, pero todo ten que obedecer a unhas leis, que xeralmente é o escritor quen dita. Se estamos ante unha novela histórica pura, non pode ocorrer que Colón avise da súa chegada ao Novo Mundo por medio dun reel de Instagram. Polo mesmo razoamento, as obras de ciencia ficción estrita non admiten a presenza de maxia, nin as de fantasía medieval que aparezan robots ―a non ser que o escritor o xustifique adecuadamente―.

Como é lóxico, ese inamovible encadramento en xéneros literarios responde máis ben á estratexia comercial da editora e das librerías, que tentan que o lector saiba a que aterse con cada obra e a súa compra sexa segura. En cambio, os autores gozamos moito máis coa liberdade de crear algo sen ter que restrinxirnos. O cóctel, a mestura de xéneros, a aventura por encima de todo… Un policía que investiga un crime e namora da sospeitosa, un xuízo por asasinato nunha corte do Medievo, un deus da forxa que crea un androide gardián. Nada é imposible se se fai con mimo e coñecemento da arte de escribir.

Agora ben, incluso nesas situacións son necesarias unhas regras. Todos os actos obedecen a unhas leis que deben ser respectadas, porque sobre elas se sustenta a coherencia da obra. Ningún humano pode sobrevivir debaixo da auga de forma indefinida, nin caer nun río de lava e saír indemne. Do mesmo xeito, cada sociedade persegue certos obxectos ou substancias de valor e sería estraño que os nosos personaxes evitasen facelo. Ouro, diamantes, petróleo… cada época e situación contan con algún destes e ás veces non son intercambiables. A riqueza no deserto mediuse desde sempre polo dominio dos pozos de auga, que marcaban as posibilidades de supervivencia, pero todo iso cambiou co descubrimento dos xacementos petrolíferos, que puideron crear fortunas tan inmensas como para que compensase levar a auga a todas partes, construír estradas e mesmo levantar cidades onde soñasen os seus novos donos. E a narración tense que mover polos mesmos principios.

Outro campo no que se fai imprescindible a coherencia é o da historia das armas. Poucas delas tiveron unha influencia tan enorme como a gladius romana, que as lexións copiaron dos mercenarios provenientes da Península Ibérica e empezaron a fabricar en masa para equipar aos seus soldados. E poucas unidades foron tan definitivas nunha guerra como as brillantes lexións de Roma, que tanto podían iniciar un asedio como moverse a gran velocidade por terreo hostil, levantar campamentos, cruzar ríos ou montar nunha galera e converterse de súpeto en infantería de Mariña. Eses combatentes dominaban á perfección as mellores armas da súa época, e contaban cun equipo completo e sinxelo de transportar, ademais de poder adaptarse aos cambios de terreo ou ás argucias do inimigo.

Con todo, non poderían enfrontarse, por exemplo, a un trabuco ou unha pistola. A pólvora foi un elemento que cambiou para sempre o modo de facer a guerra, xa que os grandes monarcas de todo o mundo se apresuraron a nutrir os seus exércitos de canóns a cal máis potente, e as defensas tiveron que ser adaptadas da mesma forma. As murallas de Constantinopla eran as máis inexpugnables, e rexeitaran numerosos intentos de invasión, pero iso era nos tempos anteriores á pólvora. Os otománs lanzaron un ataque feroz contra unha das cidades máis valiosas e os seus canóns esnaquizaron as famosas murallas, despois do cal todo estivo feito.

Iso por forza ten que verse trasladado á ficción. Nas películas e series da saga Star Wars, primeiro os clons da República e despois os soldados do Imperio ―os famosos stormtroopers― visten unha rechamante armadura branca que lles cobre todo o corpo. Nas fontes de documentación respecto diso, podemos ler que esta armadura «protexía aos soldados de contornas moi hostís, así como de proxectís e armas de enerxía cinética. A armadura reducía significativamente o dano causado ao usuario por un disparo bláster, pero podía ser completamente penetrada por un disparo de canón máis potente. A luva corporal permitía o seu funcionamento en climas cálidos ou fríos; con todo, podería protexer ao soldado de case calquera contorna, desde o baleiro total ata extremos de frío e calor durante un tempo moi limitado».

Con todo, vemos como os stormtroopers caen frecuentemente abatidos pola acción dunhas modestas pistolas láser, como se pode observar no comezo de Star Wars, episodio IV: Unha nova esperanza ou, máis recentemente, no masacre de Ghorman, que aparece na segunda tempada da serie Andor, cando os manifestantes de entre a poboación civil e os espías da Alianza Rebelde empuñan armas de man e se enfrontan con elas aos temidos soldados de asalto do Imperio. E, curiosamente, moitos destes últimos falecen ao primeiro disparo ―aínda que o resultado final lles beneficia dabondo―. Entón, que sentido ten a armadura?

Pode esgrimirse a idea da guerra psicolóxica, como vemos na mesma fonte: «Á parte das obvias vantaxes físicas no combate, a armadura dos soldados de asalto actuaba como unha forma de guerra psicolóxica: a armadura non tiña distincións, para garantir que tanto os inimigos como os cidadáns visen só unha forza unida e implacable, o que baixaba a moral do inimigo durante as operacións de combate». Algo así como o exército británico, cando as súas tropas vestían sempre casaca vermella para que non se vise o sangue das feridas e parecesen inmortais.

Aínda así, para que levar unha protección tan molesta se logo ao final non lles protexía moito? Resulta obvio que os stormtroopers asustaban máis polo número que polos seus resultados no combate.

Más historia das armas, teorías dubidosas e coherencia narrativa nesta ligazón.